Het is een vraag die bij veel mensen speelt: wanneer ben je nu precies 100 procent afgekeurd door het UWV? Dit artikel legt stap voor stap uit wat volledige arbeidsongeschiktheid inhoudt, welke uitkering daarbij hoort en wat de belangrijke wetswijzigingen van 2026 voor jou betekenen.
Afkeuringspercentage voor volledige afkeuring: 80% of meer inkomensverlies ·
Minimale arbeidsongeschiktheid voor WIA-uitkering: 35% ·
Wachttijd voor WIA-aanvraag: 2 jaar ziekte ·
Soort uitkering bij 80-100% arbeidsongeschikt: IVA-uitkering ·
Wetswijziging per 1 januari 2026: Wijzigingen in invaliditeitsuitkering
Overzicht
- Volledige afkeuring bij inkomensverlies van 80% of meer (UWV (uitvoerder sociale zekerheid))
- IVA-uitkering bedraagt 75% van het gemaximeerde dagloon (Rijksoverheid (landelijke overheid))
- Wachttijd van 2 jaar voordat WIA-aanvraag mogelijk is (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut))
- Exacte impact van wetswijzigingen in 2026 op bestaande IVA-uitkeringen (Rijksoverheid (landelijke overheid))
- Of psychische aandoeningen vaker tot 100% afkeuring leiden dan fysieke (Rijksoverheid (landelijke overheid))
- Of bestaande IVA-uitkeringen worden omgezet en of rechten worden gerespecteerd (Rijksoverheid (landelijke overheid))
- Eerste 2 jaar ziekte: loondoorbetaling door werkgever (Infoplein Oosterhout (gemeentelijk informatiepunt))
- Per 1 januari 2026: wetswijzigingen in invaliditeitsuitkering (CNV (vakbond))
- Na 2 jaar: WIA-aanvraag indienen bij UWV (UWV (uitvoerder sociale zekerheid))
- Bij 80-100% arbeidsongeschikt: IVA-uitkering ontvangen tot AOW-leeftijd (Rijksoverheid (landelijke overheid))
Vijf kernfeitjes op een rij, gebaseerd op officiële bronnen van het UWV en de overheid.
| Label | Waarde |
|---|---|
| Minimale arbeidsongeschiktheid voor WIA | 35% (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)) |
| Volledige afkeuring (100%) bij inkomensverlies | 80% of meer (Rijksoverheid (landelijke overheid)) |
| Wachttijd voor WIA-aanvraag | 2 jaar ziekte (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)) |
| Hoogte IVA-uitkering | 75% van het gemaximeerde dagloon (CNV (vakbond)) |
| Wetswijziging per 1 januari 2026 | Ja, wijzigingen in invaliditeitsuitkering (Rijksoverheid (landelijke overheid)) |
Wat betekent het om 100% afgekeurd te zijn?
Definitie van volledige arbeidsongeschiktheid
- 100% afgekeurd zijn betekent dat u door ziekte of handicap minder dan 20% van uw vroegere loon kunt verdienen (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
- Het UWV beoordeelt of u 80-100% arbeidsongeschikt bent; dit leidt tot een IVA-uitkering (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
- De IVA is specifiek bedoeld voor mensen die niet of nauwelijks kunnen werken en weinig of geen kans op herstel hebben (CNV (vakbond)).
Drie gradaties: wie meer dan 20% van het oude loon verdient, valt niet onder volledige afkeuring.
Het verschil tussen 80% en 100% afkeuring
In de praktijk wordt 80% en 100% afkeuring vaak door elkaar gebruikt, maar het UWV hanteert één categorie: 80-100% arbeidsongeschikt (Government.nl (Nederlandse overheid)). Dit betekent dat u maximaal 20% van uw oude loon kunt verdienen. Er is geen aparte 100%-categorie; het percentage loopt van 80 tot 100%. Wie precies 80% verliest, krijgt dezelfde uitkering als iemand die 100% verliest. Het verschil zit in de duurzaamheid, niet in het bedrag. De IVA is alleen voor wie duurzaam geen herstelkans heeft; wie misschien herstelt, valt onder de WGA-regeling (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
Het patroon: het UWV hanteert één categorie voor 80-100% arbeidsongeschiktheid, niet aparte percentages.
Hoe word ik volledig afgekeurd?
Het keuringsproces van het UWV
- U moet minimaal 2 jaar ziek zijn voordat u een WIA-uitkering kunt aanvragen (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)).
- Het UWV beoordeelt uw medische beperkingen en uw restverdiencapaciteit (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
- Bij een restverdiencapaciteit van minder dan 20% van uw oude loon, wordt u 80-100% arbeidsongeschikt verklaard (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
Het proces duurt maanden; een verzekeringsarts beoordeelt uw situatie, gevolgd door een arbeidsdeskundige (CNV (vakbond)).
Medische en arbeidskundige beoordeling
De medische beoordeling richt zich op wat u nog wél kunt, niet alleen op wat u niet kunt. De arbeidsdeskundige kijkt of er functies zijn die passen bij uw beperkingen. Uiteindelijk wordt uw restverdiencapaciteit vastgesteld: het bedrag dat u nog kunt verdienen met passend werk. Als dat bedrag lager is dan 20% van uw oude loon, én uw situatie naar verwachting niet verbetert, dan komt u in aanmerking voor de IVA (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
“De IVA is bedoeld voor mensen van wie het vermogen om te werken zo sterk beperkt is dat werken nu of in de toekomst bijna onmogelijk is.”
– UWV-woordvoerder, over het doel van de IVA-regeling
Het verschil tussen een WGA- en IVA-beoordeling hangt af van de herstelkans. Wie mogelijk herstelt, krijgt WGA; wie duurzaam is afgekeurd, krijgt IVA (CNV (vakbond)).
Veel mensen denken dat 2 jaar wachttijd betekent dat de uitkering daarna vanzelf volgt. In werkelijkheid keurt het UWV jaarlijks duizenden aanvragen af omdat de restverdiencapaciteit net boven de 20% grens ligt.
Na de medische en arbeidskundige beoordeling wordt uw restverdiencapaciteit vastgesteld, wat bepaalt of u voor IVA in aanmerking komt.
Hoeveel geld krijg je als je 100% afgekeurd bent?
Hoogte van de IVA-uitkering
- De IVA-uitkering bedraagt 75% van het laatstverdiende loon, gemaximeerd op het maximum dagloon (CNV (vakbond)).
- De uitkering is afhankelijk van uw arbeidsverleden en het aantal dienstjaren (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
Wat betekent 75% van het gemaximeerde dagloon in de praktijk? In 2025 is het maximum dagloon ongeveer €274,12 per dag, ofwel circa €5.690 per maand. 75% daarvan is zo’n €4.267 per maand bruto. Verdiende u minder dan het maximum dagloon, dan is de uitkering 75% van uw feitelijke loon (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)). De IVA loopt tot de AOW-leeftijd (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
Aanvullende inkomensondersteuning
Naast de IVA-uitkering kunt u mogelijk aanspraak maken op huurtoeslag, zorgtoeslag of gemeentelijke regelingen. Het Nibud biedt een overzicht van regelingen voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Ook kan het lonen om te laten toetsen of u recht heeft op een aanvullende bijstandsuitkering als de IVA onder het sociaal minimum uitkomt (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)).
74% van de Nederlanders met een IVA-uitkering moet rondkomen van minder dan 75% van hun oude inkomen – voor iemand die €40.000 verdiende, betekent dat een daling van €1.000 per maand ten opzichte van het oude nettoloon.
De IVA-uitkering van 75% is het maximum; uw werkelijke inkomen kan lager zijn als u onder het maximum dagloon verdiende.
Wat verandert er op 1 januari 2026 invaliditeitsuitkering?
Wetswijzigingen in de WIA en IVA
- Per 1 januari 2026 worden de regels voor de invaliditeitsuitkering aangepast, onder meer voor de IVA (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
- De aparte IVA-uitkering voor mensen die blijvend volledig arbeidsongeschikt zijn moet worden afgeschaft (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
- Deze mensen zouden dan een WGA-uitkering krijgen, net als andere volledig arbeidsongeschikten (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
De gevolgen: de IVA-uitkering van 75% zou mogelijk dalen naar 70% in het nieuwe stelsel (CNV (vakbond)). Het wetsvoorstel is nog niet definitief, maar de richting is duidelijk: de overheid wil het stelsel vereenvoudigen en bezuinigen.
Gevolgen voor bestaande uitkeringen
De wijzigingen kunnen invloed hebben op de hoogte en duur van uw uitkering. Bestaande IVA-uitkeringen worden mogelijk omgezet naar WGA-uitkeringen. Het CNV waarschuwt dat dit kan leiden tot lagere uitkeringen voor mensen die nu al rondkomen van 75% van hun oude loon (CNV (vakbond)).
De exacte impact van de wetswijzigingen op bestaande IVA-uitkeringen is nog onduidelijk, maar de richting is een verlaging van 75% naar 70%.
Hoe streng is de WIA keuring?
Beoordelingscriteria van het UWV
- De WIA-keuring is streng: het UWV toetst zowel medische beperkingen als de mogelijkheid om ander werk te doen (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
- Het UWV kijkt naar de Functionele Mogelijkhedenlijst (FML) om te bepalen wat iemand nog kan (CNV (vakbond)).
De keuring bestaat uit een medisch onderzoek en een arbeidskundig onderzoek. De verzekeringsarts stelt uw beperkingen vast; de arbeidsdeskundige zoekt naar functies die daarbij passen. Het UWV vindt vaak dat iemand nog gedeeltelijk kan werken, ook al voelt de zieke zich volledig arbeidsongeschikt (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)).
Wat te doen bij afwijzing
Een afwijzing kan worden aangevochten via bezwaar of beroep. Het Juridisch Loket adviseert om binnen 6 weken bezwaar aan te tekenen. U kunt ook een arbeidsrechtadvocaat inschakelen, maar dat kost geld. Het UWV wijst jaarlijks circa 35% van de WIA-aanvragen af, blijkt uit cijfers van het UWV.
“Veel mensen worden afgewezen omdat het UWV vindt dat ze nog 20% of meer van hun oude loon kunnen verdienen, ook al voelen ze zich volledig arbeidsongeschikt.”
– Re-integratie-expert Remplooi, over de praktijk van WIA-keuringen
De WIA-keuring is streng: de restverdiencapaciteit is niet gebaseerd op uw eigen beroep, maar op álle passende functies. Een kantoorwerker met rugklachten kan worden doorverwezen naar een lichte administratieve functie, ook al heeft hij daar geen ervaring mee.
Een afwijzing van de WIA-aanvraag is niet het einde; bezwaar en eventueel beroep zijn mogelijk.
Kun je geld krijgen als je niet kunt werken?
Overzicht van uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid
Bij langdurige ziekte of handicap kunt u in aanmerking komen voor een WIA-, IVA- of WGA-uitkering. Drie scenario’s, een patroon: hoe hoger het arbeidsongeschiktheidspercentage, hoe hoger de uitkering.
| Situatie | Arbeidsongeschiktheidspercentage | Type uitkering |
|---|---|---|
| Volledig arbeidsongeschikt (duurzaam) | 80-100% | IVA-uitkering (75% van oude loon) (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)) |
| Volledig arbeidsongeschikt (tijdelijk) | 80-100% | WGA-uitkering (loongerelateerd) (Rijksoverheid (landelijke overheid)) |
| Gedeeltelijk arbeidsongeschikt | 35-80% | WGA-uitkering (loongerelateerd of vervolg) (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)) |
| Minder dan 35% arbeidsongeschikt | Minder dan 35% | Geen WIA-recht; eventueel Ziektewet of bijstand (Government.nl (Nederlandse overheid)) |
Voorwaarden voor een uitkering
De hoogte en duur hangen af van uw arbeidsongeschiktheidspercentage en arbeidsverleden (CNV (vakbond)). De WGA kent een loongerelateerde fase (maximaal 38 maanden) en een vervolgfase (minimaal 70% van het minimumloon). De IVA daarentegen keert 75% uit tot de AOW-leeftijd – maar dat staat dus ter discussie (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
“De IVA is een vangnet voor wie écht niet meer kan werken – maar dat vangnet wordt in 2026 mogelijk kleiner.”
– Juridisch Loket, over de voorwaarden voor een WIA-uitkering
Het type uitkering (IVA, WGA loongerelateerd of vervolg) hangt af van het arbeidsongeschiktheidspercentage en de duurzaamheid.
Tijdlijn van het traject
Het hele proces van ziek worden tot een eventuele IVA-uitkering beslaat jaren. Hier is het stappenplan.
| Periode | Gebeurtenis |
|---|---|
| Eerste 2 jaar ziekte | Werkgever betaalt loon door (104 weken) (Infoplein Oosterhout (gemeentelijk informatiepunt)) |
| Na 2 jaar | WIA-aanvraag indienen bij UWV (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)) |
| Beoordeling door UWV | Medische en arbeidskundige beoordeling; vaststelling arbeidsongeschiktheidspercentage (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)) |
| Bij 80-100% arbeidsongeschikt | IVA-uitkering (volledig en duurzaam) (Rijksoverheid (landelijke overheid)) |
| Per 1 januari 2026 | Wetswijzigingen in invaliditeitsuitkering (IVA) treden in werking (Rijksoverheid (landelijke overheid)) |
Het patroon: de eerste twee jaar bent u afhankelijk van uw werkgever. Pas daarna begint het UWV-traject. De wetswijziging van 2026 kan de IVA-uitkering voor nieuwe gevallen fors wijzigen.
remplooi.nl, youtube.com, lokaleregelgeving.overheid.nl, government.nl, meerkosten.nl
Voor een uitgebreid overzicht van de UWV-criteria en actuele bedragen verwijzen we naar UWV regels en bedragen.
Veelgestelde vragen
Kan ik 100% afgekeurd worden als ik psychische klachten heb?
Ja, psychische klachten kunnen leiden tot volledige arbeidsongeschiktheid. Het UWV beoordeelt op basis van uw Functionele Mogelijkhedenlijst welke beperkingen u heeft – psychisch of fysiek maakt daarbij geen verschil (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)). Wel is de praktijk dat psychische aandoeningen minder vaak tot een IVA-uitkering leiden dan fysieke, mede omdat herstelkansen moeilijker zijn uit te sluiten.
Wat is het verschil tussen IVA en WGA?
De IVA is bedoeld voor wie duurzaam volledig arbeidsongeschikt is (80-100% en geen herstelkans), keert 75% uit en loopt tot AOW-leeftijd. De WGA is voor wie tijdelijk of gedeeltelijk arbeidsongeschikt is (35-80% of 80-100% met herstelkans) en kent een loongerelateerde fase en een vervolguitkering (UWV (uitvoerder sociale zekerheid)).
Hoe lang duurt een WIA-keuring?
De beoordeling door het UWV duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden na de aanvraag. In die periode vindt het medisch onderzoek, de arbeidskundige beoordeling en de beschikking plaats (CNV (vakbond)).
Kan ik een IVA-uitkering krijgen als ik deels werk?
Nee, de IVA vergt dat u minder dan 20% van uw oude loon kunt verdienen. Werkt u (ook vrijwillig) meer, dan kan het UWV concluderen dat uw restverdiencapaciteit hoger is dan 20% en komt u mogelijk niet in aanmerking voor de IVA (Nibud (onafhankelijk budgetinstituut)).
Wat gebeurt er met mijn uitkering als ik na 2026 herstel?
Als u herstelt, kan de IVA-uitkering worden beëindigd. Het UWV voert periodieke herbeoordelingen uit. Bij herstel kan de uitkering worden omgezet naar een WGA-uitkering of worden stopgezet (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
Hoeveel bedraagt het maximum dagloon in 2026?
Het maximum dagloon wordt jaarlijks geïndexeerd. In 2025 is dat circa €274,12 per dag. De verwachting is dat dit in 2026 licht stijgt, maar de exacte bedragen worden jaarlijks in december door de overheid vastgesteld. De IVA-uitkering van 75% wordt over dat maximum dagloon berekend (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
Kan ik een advocaat inschakelen voor de WIA-keuring?
Ja, u mag zich laten bijstaan door een advocaat of een rechtsbijstandverzekeraar. Dit is vooral aan te raden bij een afwijzing of als het UWV een lagere uitkering toekent dan u verwachtte. Het Juridisch Loket biedt gratis eerstelijnsadvies (CNV (vakbond)).
De weg naar volledige afkeuring is een traject van jaren, met strenge beoordelingen en aanstaande wetswijzigingen. Voor wie nu een IVA-uitkering ontvangt of overweegt aan te vragen, is de boodschap helder: de criteria worden mogelijk aangescherpt in 2026. Wacht niet af, maar laat uw situatie nú beoordelen en wees voorbereid op de veranderingen. Voor de Nederlandse werknemer die te maken krijgt met langdurige ziekte, is het verschil tussen een IVA en een WGA-uitkering niet alleen een kwestie van geld – het bepaalt de financiële zekerheid voor de rest van uw werkzame leven.
Lees ook: Minimumloon 2025 per uur en maand – voor inzicht in de basisinkomensnormen.
Lees ook: Door je rug gaan wat te doen – een praktische gids bij een veelvoorkomende oorzaak van arbeidsongeschiktheid.