Op Bevrijdingsdag viert Nederland twee dingen tegelijk: de bevrijding van Nazi-Duitsland in 1945 én de bijzondere keuze om die datum jaarlijks te markeren zonder elke keer een landelijke vrije dag af te dwingen. Op 5 mei 2026 is het een dinsdag — een gewone werkdag dus, behalve voor wie via cao of overheidswerkgever elk jaar vrij krijgt.
Datum: 5 mei · Betekenis: Einde nazi-bezetting in 1945 · Vrije dag: Elke 5 jaar voor iedereen · Hoofdlocatie start: Wageningen · Volgende editie: 2026
Overzicht
- 5 mei 1945 capituleerden Duitse troepen in Wageningen (Vakantiedagen Nederland)
- Sinds 1990 officiële nationale feestdag (Vakantiedagen Nederland)
- Rijksoverheid en gemeenten geven elk jaar vrij op 5 mei (Unique)
- Exacte bijdrage per bevrijdende eenheid per regio
- Volledige lijst van cao’s met elk jaar vrij op 5 mei
- Financiële impact voor private werkgevers in lustrumjaren
- 1940–1945: Duitse bezetting Nederland
- 1946: Regering bepaalt 5 mei als officiële datum
- 1968: Datum vast, ongeacht weekend
- 2024: Gemeentelijke cao geeft elk jaar vrij
- 2026: Gewone Bevrijdingsdag, geen vrije dag voor iedereen
- 2030: Volgend lustrumjaar met nationale vrije dag
- Provinciale bevrijdingsfestivals in alle 12 provincies
| Veld | Waarde |
|---|---|
| Officiële naam | Bevrijdingsdag |
| Datum | 5 mei |
| Type | Nationale feestdag |
| Vrije dag frequentie | Elke 5 jaar |
Wat is Bevrijdingsdag in Nederland?
Op 5 mei 1945 capituleerden de Duitse troepen in Wageningen, waarmee een einde kwam aan vijf jaar bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei organiseert de nationale vieringen, waaronder de ontsteking van het Bevrijdingsvuur in Wageningen — het nationale symbool voor leven in vrijheid en vrede.
Sinds 1990 is 5 mei een officiële nationale feestdag in Nederland. In 2026 valt Bevrijdingsdag op dinsdag 5 mei, maar het is geen lustrumjaar — dus geen wettelijk verplichte vrije dag voor alle werkgevers.
5 mei is de jaarlijkse nationale feestdag waarop Nederland de bevrijding van de Duitse bezetting in 1945 viert. (Ministerie van Defensie)
Geschiedenis van de bevrijding
De bevrijding van Nederland werd uitgevoerd door geallieerde troepen, waaronder Amerikanen, Canadezen, Britten en Polen. Na de capitulatie in Wageningen op 5 mei 1945 vierde het land voor het eerst bevrijding. In 1946 bepaalde de regering dat 5 mei de officiële datum zou worden, en sinds 1968 blijft die datum vast, ongeacht of het op een weekend valt.
Betekenis vandaag
Het Bevrijdingsvuur wordt ontstoken in Wageningen op de nacht van 4 op 5 mei en symboliseert de doorstart van het leven in vrijheid. Op 4 mei worden de vlaggen halfstok gehangen als teken van herdenking; op 5 mei gaan ze volledig omhoog van zonsopgang tot zonsondergang als teken van vreugde.
Het Bevrijdingsvuur is hét nationale symbool voor leven in vrede en vrijheid. (Nationaal Comité 4 en 5 mei)
Nederland kiest bewust voor 5 mei in plaats van 8 mei (de officiële capitulatiedag in Duitsland), omdat de Duitse troepen hier al op 5 mei capituleerden. Die keuze maakt de dag tot een specifiek Nederlands herdenkingsmoment.
Wat vieren de Nederlanders op 5 mei?
De viering van Bevrijdingsdag is nauw verbonden met Dodenherdenking op 4 mei. Waar 4 mei in het teken staat van stilte en herdenking van slachtoffers, viert 5 mei de verworven vrijheid. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei coördineert de festiviteiten, die jaarlijks in Amsterdam en de provinciehoofdsteden plaatsvinden.
Link met Dodenherdenking
De twee dagen vormen samen het Nationaal Herdenkings- en Bevrijdingsprogramma. Op 4 mei wordt om 20:00 uur twee minuten stilte gehouden, gevolgd door de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam in aanwezigheid van de koninklijke familie. Op 5 mei gaan de festiviteiten van start met het Bevrijdingsvuur als startsein.
Nationale festiviteiten
De nationale viering start elk jaar in een andere provincie. In 2026 is de provincie Utrecht gastheer voor de landelijke opening. Daarnaast zijn er bevrijdingsfestivals in elke provincie en in Amsterdam, waar muziek, toespraken en de nadruk leggen op vrijheid, democratie en de waarde van vrede.
Wie heeft Nederland in 1945 bevrijd?
De bevrijding van Nederland werd uitgevoerd door een coalitie van geallieerde strijdkrachten. Amerikaanse, Canadese, Britse en Poolse troepen speelden allemaal een rol bij de bevrijding van het land, hoewel de exacte bijdrage per regio gedetailleerd is gedocumenteerd maar niet altijd even bekend.
Rol van geallieerden
De bevrijdingsoperaties varieerden per regio. De Canadese troepen bevrijdden grote delen van het zuiden en oosten van Nederland, terwijl Amerikaanse eenheden vooral in het westen actief waren. De Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade speelde een cruciale rol bij de bevrijding van Delfzijl.
Belangrijke data en locaties
Wageningen neemt een bijzondere plaats in als locatie waar generaal Friedrich von der Heydte definitief capituleerde op 5 mei 1945. De stad organiseert jaarlijks het Bevrijdingsfestival en is het startpunt voor het Bevrijdingsvuur dat door het hele land wordt verspreid.
Wat doen Nederlanders op Bevrijdingsdag?
De festiviteiten op Bevrijdingsdag trekken honderdduizenden bezoekers naar de verschillende locaties in het land. Van gratis concerts tot politieke debatten — de dag biedt voor elk wat wils en staat bol van de muziek en het samenzijn.
Festivals en concerten
In elke provincie vindt een bevrijdingsfestival plaats, met gratis toegang voor alle bezoekers. Het Bevrijdingspop in Haarlem bestaat al sinds 1980 en trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers. Het festival in Wageningen combineert muziek met historische herdenking en is bijzonder vanwege de nabijheid van het Bevrijdingsvuur.
Vrijheidsvuur
Het Bevrijdingsvuur wordt ontstoken in Wageningen en vervolgens door vrijwilligers door het hele land gebracht. De fakkeltocht symboliseert de verspreiding van vrijheid en vrede. Overal in Nederland kunnen mensen bijeenkomen rond de lokale vreugdevuren en hun steentje bijdragen aan de viering.
Voor wie in 2026 wil genieten van Bevrijdingsdag: het Bevrijdingsvuur in Wageningen is het startpunt, maar ook lokale festivals in Groningen, Haarlem en Amsterdam bieden volop sfeer. De toegang is overal gratis.
Is Bevrijdingsdag een officiële vrije dag?
Dit is waar het ingewikkeld wordt. Hoewel 5 mei sinds 1990 een officiële nationale feestdag is, kent Nederland geen wettelijk verplichte vrije dagen. De Rijksoverheid bevestigt dat Bevrijdingsdag geen wettelijk verplichte vrije dag is — de praktijk hangt af van cao’s en individuele werkgevers.
Wanneer vrije dag voor iedereen
In lustrumjaren — jaren die eindigen op 0 of 5, zoals 2025 en 2030 — is 5 mei in de meeste cao’s een betaalde vrije dag. Maar 2026 is geen lustrumjaar, dus voor de meeste werknemers is het een gewone werkdag. Rijksoverheid en gemeenten geven wel elk jaar vrij, en sinds 2024 hebben ook gemeentelijke medewerkers via cao elk jaar vrij op 5 mei.
Toekomstige data
De volgende lustrumjaren zijn 2030 en 2035. Werkgevers die willen plannen, kunnen rekening houden met deze data. Bankwezen en autobranche hebben via hun cao’s elk jaar vrij op Bevrijdingsdag, ongeacht of het een lustrumjaar is.
Tijdlijn
De onderstaande tijdlijn brengt de belangrijkste mijlpalen van Bevrijdingsdag in beeld, van de Duitse capitulatie in 1945 tot de komende editie in 2026.
| Periode | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1940–1945 | Duitse bezetting Nederland |
| 5 mei 1945 | Capitulatie in Wageningen |
| 1946 | Regering bepaalt 5 mei als officiële datum |
| 1968 | Datum vast, ongeacht weekend |
| 1990 | Officiële nationale feestdag |
| 2024 | Gemeentelijke cao: elk jaar vrij op 5 mei |
| 2025 | Lustrumjaar met vrije dag voor iedereen |
| 5 mei 2026 | Gewone Bevrijdingsdag |
| 2030 | Volgend lustrumjaar |
Wat opvalt in de tijdlijn: de overheid koos ervoor om de datum pas vanaf 1990 de status van officiële feestdag te geven, maar de jaarlijkse viering dateert van 1946.
Bevestigde feiten
- Datum: 5 mei 1945 door geallieerde troepen
- Locatie capitulatie: Wageningen
- Officiële feestdag sinds 1990
- Rijksoverheid elk jaar vrij
- Gemeenten sinds 2024 elk jaar vrij
Onduidelijk
- Exacte rol per bevrijder per regio
- Volledige lijst cao’s met elk jaar vrij
- Financiële impact private sector in lustrumjaren
Het patroon toont aan dat de vrije-dag-status van Bevrijdingsdag sterk afhangt van het type werkgever: overheidswerkgevers geven standaard elk jaar vrij, private sector alleen in lustrumjaren.
Gerelateerde lectuur: Kinderwetje van Van Houten · Netherlands Milano Cortina 2026
rijksoverheid.nl, naswerkt.nl, ondernemersplein.overheid.nl, beleven.org, p-direkt.nl, kalender-365.nl, nationalevacaturebank.nl, onderneming.nl
Bij de vieringen op 5 mei rijst vaak de vraag naar de verplichte vrije dag status, die afhangt van lustrumjaren en cao-regels.
Veelgestelde vragen
Wanneer is Bevrijdingsdag?
Bevrijdingsdag valt elk jaar op 5 mei, ongeacht of het een weekend is. In 2026 is dat dinsdag 5 mei. Het is een nationale feestdag sinds 1990.
Hoe wordt Bevrijdingsdag gevierd in Amsterdam?
Amsterdam organiseert de Nationale Herdenking op de Dam op 4 mei en bevrijdingsfestivals op 5 mei. De koninklijke familie woont de herdenking bij. Toegang tot alle evenementen is gratis.
Wat is het verschil met Dodenherdenking?
Op 4 mei wordt stilgestaan bij de slachtoffers van oorlog en geweld met een twee minuten stilte om 20:00 uur. Op 5 mei viert Nederland de bevrijding met festivals, muziek en het Bevrijdingsvuur in Wageningen.
Zijn winkels open op Bevrijdingsdag?
In 2026 zijn winkels in principe open, omdat het geen landelijke vrije dag is. In lustrumjaren kiezen sommige winkels ervoor om te sluiten, maar dit is geen verplichting.
Waarom elke 5 jaar een vrije dag?
In cao’s is 5 mei vaak alleen in lustrumjaren (jaren eindigend op 0 of 5) een betaalde vrije dag. Dit is een afspraak tussen werkgevers en werknemers, geen wettelijke verplichting. 2026 valt niet onder een lustrumjaar.
Wat betekent ‘Vrijheidsvuur’?
Het Bevrijdingsvuur wordt ontstoken in Wageningen op de nacht van 4 op 5 mei en symboliseert de bevrijding en de waarde van vrijheid en vrede. Het is het nationale symbool van Bevrijdingsdag en wordt door het hele land verspreid.
Welke landen hielpen bij de bevrijding?
Amerikaanse, Canadese, Britse en Poolse troepen bevrijdden Nederland. De exacte bijdrage per regio is gedocumenteerd, maar de exacte rol per bevrijder per specifiek gebied is niet volledig openbaar gemaakt.
Is 5 mei 2026 een vrije dag?
Voor medewerkers van Rijksoverheid en gemeenten: ja, elk jaar. Voor bankwezen en autobranche: ja, elk jaar. Voor de meeste private werkgevers: nee, tenzij het een lustrumjaar is. Check je cao of vraag je werkgever.
Voor wie in 2026 wil genieten van Bevrijdingsdag is de praktische tip duidelijk: check je cao of neem een verlofdag. De festivals zijn overal gratis toegankelijk, en het Bevrijdingsvuur in Wageningen is het absolute hoogtepunt. De volgende landelijke vrije dag valt in 2030 — maar wie wacht tot dan, mist twee jaar vol muziek en herdenking.